Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της υγείας στην Ευρώπη βασίζεται όλο και περισσότερο στη σωστή αξιοποίηση των δεδομένων υγείας. Τα ηλεκτρονικά αρχεία ασθενών, τα πληροφοριακά συστήματα νοσοκομείων και οι ψηφιακές υπηρεσίες υγείας δημιουργούν τεράστιο όγκο πληροφοριών που μπορούν να αξιοποιηθούν για τη βελτίωση της φροντίδας των ασθενών και της λειτουργίας των συστημάτων υγείας.

Για τον λόγο αυτό η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε στη δημιουργία του European Health Data Space (EHDS), ενός κοινού πλαισίου για την ανταλλαγή και αξιοποίηση των δεδομένων υγείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το European Health Data Space αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ψηφιακή υγεία και δημιουργεί κοινό πλαίσιο για την πρόσβαση, ανταλλαγή και επαναχρησιμοποίηση ηλεκτρονικών δεδομένων υγείας μεταξύ των κρατών-μελών.

Το European Health Data Space (EHDS) είναι ευρωπαϊκός κανονισμός που δημιουργεί ένα κοινό σύστημα διαχείρισης και ανταλλαγής ηλεκτρονικών δεδομένων υγείας σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στόχος του είναι να επιτρέψει:

• την ασφαλή ανταλλαγή δεδομένων υγείας μεταξύ χωρών

• τη διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων υγείας

• την αξιοποίηση των δεδομένων για έρευνα και δημόσια υγεία.

Η πρωτοβουλία αυτή δημιουργεί ένα ενιαίο περιβάλλον δεδομένων υγείας που επιτρέπει την ασφαλή πρόσβαση, ανταλλαγή και επαναχρησιμοποίηση ηλεκτρονικών πληροφοριών υγείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το EHDS βασίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες χρήσης των δεδομένων υγείας.

Πρωτογενής χρήση δεδομένων (Primary use)

Η πρωτογενής χρήση αφορά τη χρήση των δεδομένων για την παροχή υπηρεσιών υγείας στους ασθενείς.

Για παράδειγμα:

• πρόσβαση του γιατρού στον ηλεκτρονικό φάκελο ασθενούς

• ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ νοσοκομείων

• διασυνοριακή φροντίδα ασθενών.

Το EHDS επιτρέπει στους πολίτες να έχουν καλύτερη πρόσβαση και έλεγχο στα προσωπικά τους δεδομένα υγείας και να τα μοιράζονται με επαγγελματίες υγείας ακόμη και μεταξύ διαφορετικών χωρών της ΕΕ.

Η δευτερογενής χρήση αφορά την αξιοποίηση των δεδομένων για σκοπούς όπως:

• επιστημονική έρευνα

• ανάπτυξη νέων θεραπειών

• πολιτικές δημόσιας υγείας

• αξιολόγηση των συστημάτων υγείας.

Με αυστηρούς κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων, το EHDS επιτρέπει την πρόσβαση σε ανωνυμοποιημένα ή ψευδωνυμοποιημένα δεδομένα υγείας για ερευνητικούς και επιστημονικούς σκοπούς.

Η επιτυχία του EHDS βασίζεται στη δυνατότητα των πληροφοριακών συστημάτων υγείας να ανταλλάσσουν δεδομένα μεταξύ τους.

Για να επιτευχθεί αυτό, το EHDS εισάγει:

• κοινά πρότυπα δεδομένων

• τεχνικές προδιαγραφές διαλειτουργικότητας

• κανόνες για τα συστήματα ηλεκτρονικών φακέλων ασθενών.

Ο κανονισμός δημιουργεί επίσης ένα κοινό πλαίσιο για την αγορά συστημάτων ηλεκτρονικών αρχείων υγείας (EHR), ενισχύοντας τη διαλειτουργικότητα και την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ διαφορετικών συστημάτων.

Η εφαρμογή του EHDS αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο λειτουργίας των οργανισμών υγείας στην Ευρώπη.

Οι μονάδες υγείας θα χρειαστεί να:

• χρησιμοποιούν διαλειτουργικά πληροφοριακά συστήματα

• υποστηρίζουν πρότυπα ανταλλαγής δεδομένων

• διασφαλίζουν την ποιότητα των ψηφιακών δεδομένων υγείας.

Τα πληροφοριακά συστήματα υγείας θα αποτελέσουν βασική υποδομή για την εφαρμογή του EHDS, καθώς θα πρέπει να υποστηρίζουν την ασφαλή ανταλλαγή και αξιοποίηση των δεδομένων υγείας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δημοσίευσε τον κανονισμό για το European Health Data Space το 2025, ξεκινώντας τη διαδικασία εφαρμογής του στα κράτη-μέλη.

Η εφαρμογή θα πραγματοποιηθεί σταδιακά τα επόμενα χρόνια, με στόχο τη δημιουργία ενός πλήρως λειτουργικού ευρωπαϊκού οικοσυστήματος δεδομένων υγείας που θα επιτρέπει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των χωρών της ΕΕ.

Το European Health Data Space αποτελεί μια από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της ψηφιακής υγείας. Μέσα από τη δημιουργία ενός κοινού πλαισίου για τη διαχείριση και ανταλλαγή των δεδομένων υγείας, το EHDS φιλοδοξεί να βελτιώσει την ποιότητα της φροντίδας των ασθενών, να ενισχύσει την επιστημονική έρευνα και να υποστηρίξει την ανάπτυξη καινοτόμων ψηφιακών υπηρεσιών υγείας.

Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ανάπτυξη και τη σωστή λειτουργία των πληροφοριακών συστημάτων υγείας που υποστηρίζουν την ασφαλή ανταλλαγή δεδομένων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

• Τι είναι το λογισμικό διαχείρισης κλινικής
• DRG και πληροφοριακά συστήματα υγείας
• Διαλειτουργικότητα στην υγεία
• Ηλεκτρονικός φάκελος ασθενούς