
Η ψηφιακή λειτουργία των σύγχρονων μονάδων υγείας βασίζεται στη χρήση πολλών διαφορετικών πληροφοριακών συστημάτων. Ένα νοσοκομείο ή μια κλινική μπορεί να χρησιμοποιεί διαφορετικές εφαρμογές για τη διαχείριση ασθενών, τα εργαστήρια, τις απεικονιστικές εξετάσεις, το φαρμακείο ή την οικονομική διαχείριση.
Για να λειτουργεί αποτελεσματικά αυτό το ψηφιακό οικοσύστημα, τα συστήματα αυτά πρέπει να μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους. Η δυνατότητα αυτή ονομάζεται διαλειτουργικότητα (interoperability).
Στον χώρο της υγείας, η διαλειτουργικότητα αναφέρεται στη δυνατότητα διαφορετικών πληροφοριακών συστημάτων να ανταλλάσσουν δεδομένα με ασφαλή τρόπο και να χρησιμοποιούν αυτές τις πληροφορίες για την υποστήριξη της φροντίδας των ασθενών.
Η διαλειτουργικότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού περιβάλλοντος υγείας.
Γιατί είναι σημαντική η διαλειτουργικότητα
Στις μονάδες υγείας, η πληροφορία δημιουργείται σε πολλά διαφορετικά σημεία:
-
στα τμήματα νοσηλείας
-
στα εργαστήρια
-
στα απεικονιστικά κέντρα
-
στα εξωτερικά ιατρεία
-
στα φαρμακεία.
Αν τα συστήματα αυτά δεν μπορούν να ανταλλάσσουν δεδομένα μεταξύ τους, η πληροφορία παραμένει κατακερματισμένη.
Η έλλειψη διαλειτουργικότητας μπορεί να οδηγήσει σε:
-
καθυστερήσεις στη λήψη πληροφοριών
-
επανάληψη εξετάσεων
-
αυξημένο διοικητικό φόρτο
-
δυσκολία στον συντονισμό της φροντίδας.
Αντίθετα, όταν τα συστήματα συνεργάζονται αποτελεσματικά, οι επαγγελματίες υγείας έχουν πλήρη εικόνα της κατάστασης του ασθενούς.

Πώς επιτυγχάνεται η διαλειτουργικότητα
Η διαλειτουργικότητα δεν είναι μόνο τεχνικό ζήτημα. Βασίζεται σε διεθνή πρότυπα που καθορίζουν τον τρόπο ανταλλαγής των δεδομένων υγείας.
Τα πιο γνωστά πρότυπα στον χώρο της υγείας είναι:
-
HL7 για την ανταλλαγή κλινικών δεδομένων
-
FHIR (Fast Healthcare Interoperability Resources) για σύγχρονες API διασυνδέσεις
-
DICOM για ιατρικές εικόνες.
Το πρότυπο FHIR, που έχει αναπτυχθεί από τον οργανισμό HL7, επιτρέπει την ανταλλαγή ιατρικών δεδομένων μέσω σύγχρονων web τεχνολογιών και αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο διαδεδομένα standards στον χώρο της υγείας.
Με τη χρήση τέτοιων προτύπων, διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα μπορούν να ανταλλάσσουν δεδομένα ακόμη και αν έχουν αναπτυχθεί από διαφορετικούς προμηθευτές.
Διαλειτουργικότητα μέσα σε μια μονάδα υγείας
Μέσα σε ένα νοσοκομείο ή μια κλινική, η διαλειτουργικότητα επιτρέπει τη συνεργασία πολλών διαφορετικών συστημάτων.
Για παράδειγμα:
-
το πληροφοριακό σύστημα της μονάδας μπορεί να επικοινωνεί με το εργαστηριακό σύστημα
-
τα αποτελέσματα εξετάσεων μπορούν να ενημερώνουν αυτόματα τον ηλεκτρονικό φάκελο ασθενούς
-
τα απεικονιστικά συστήματα μπορούν να στέλνουν εικόνες στο πληροφοριακό σύστημα.
Η ενοποίηση των δεδομένων επιτρέπει στους επαγγελματίες υγείας να έχουν άμεση πρόσβαση στις πληροφορίες που χρειάζονται για τη λήψη κλινικών αποφάσεων.

Διαλειτουργικότητα μεταξύ διαφορετικών μονάδων υγείας
Η ανταλλαγή δεδομένων δεν αφορά μόνο τα συστήματα μέσα σε έναν οργανισμό. Είναι εξίσου σημαντική και μεταξύ διαφορετικών μονάδων υγείας.
Για παράδειγμα, ένας ασθενής μπορεί να:
-
εξεταστεί σε ένα διαγνωστικό κέντρο
-
νοσηλευτεί σε μια κλινική
-
συνεχίσει την παρακολούθηση σε άλλο φορέα υγείας.
Η διαλειτουργικότητα επιτρέπει τη μεταφορά των ιατρικών πληροφοριών μεταξύ αυτών των μονάδων, βελτιώνοντας τη συνέχεια της φροντίδας.
Η διαλειτουργικότητα ως βασική αρχή της ψηφιακής υγείας
Η σύγχρονη ψηφιακή υγεία βασίζεται στην ανταλλαγή και αξιοποίηση δεδομένων.
Οι διεθνείς πρωτοβουλίες ψηφιακής υγείας, αλλά και τα ευρωπαϊκά προγράμματα για την ανταλλαγή δεδομένων υγείας, δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργία διαλειτουργικών συστημάτων.
Η δυνατότητα ανταλλαγής δεδομένων επιτρέπει:
-
καλύτερη συνεργασία μεταξύ επαγγελματιών υγείας
-
αποτελεσματικότερη διαχείριση περιστατικών
-
αξιοποίηση των δεδομένων για ανάλυση και έρευνα.

Συμπέρασμα
Η διαλειτουργικότητα αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τη λειτουργία των σύγχρονων πληροφοριακών συστημάτων υγείας.
Ένα ολοκληρωμένο Hospital Information System δεν λειτουργεί απομονωμένα. Αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ψηφιακού οικοσυστήματος που επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ διαφορετικών συστημάτων και μονάδων υγείας.
Με τη σωστή αξιοποίηση των διεθνών προτύπων και των σύγχρονων τεχνολογιών, οι οργανισμοί υγείας μπορούν να δημιουργήσουν ένα πραγματικά διασυνδεδεμένο περιβάλλον που υποστηρίζει αποτελεσματικά τη φροντίδα των ασθενών.
Medicalinfo Articles



